Sáng cuối cùng ở quê, tiếng rao dừng trước cổng nhà Khải lâu hơn mọi hôm.
Anh vẫn nằm yên bên vợ con.
Lần đầu tiên, Khải không cần chạy ra để biết ngoài ngõ chẳng có ai.
Giọng người đàn ông bắt đầu từ phía bãi cát, đi qua giếng làng rồi tới cây bàng. Khải nhận ra từng quãng nghỉ. Thu ngủ bên trái, An cuộn mình ở giữa hai vợ chồng. Ngoài bếp, bà Hòa chưa nhóm lửa.
“Xôi nóng đây...”
Âm thanh đứng bên kia hàng dâm bụt. Khải chờ tiếng nắp nhôm chạm vào miệng thúng như đêm trước. Không có. Chỉ giọng rao lặp lại, nhỏ hơn, rồi tiếp tục qua nhà bà Nhàn và xa dần về phía đường huyện.
Khải mở mắt. Đồng hồ chỉ bốn giờ năm mươi mốt.
Thu cũng đã tỉnh. “Anh không ra à?”
“Không.”
“Nó đi rồi sao?”
“Ừ.”
Hai người nằm nghe buổi sáng thay chỗ cho tiếng rao. Gà gáy sau vườn ông Trác. Bà Nhàn mở cửa, kéo chổi qua nền. Một chiếc xe máy nổ ngoài đường lớn. Khi An cựa mình tìm tay bố, Khải kéo chăn lên vai con.
Anh không biết lời cảm ơn tối qua có đến được người bán xôi hay không. Anh cũng không biết tiếng rao ngừng ở cổng để nghe, hay chỉ vì ký ức của anh đã luôn đặt nó tại đó. Nhưng lần đầu từ khi về quê, sự mơ hồ không khiến anh muốn bật dậy.
Bà Hòa nấu xôi đậu đen cho cả nhà ăn dọc đường. Bà ngâm nếp từ tối, sáng đồ trong chiếc chõ gỗ cũ. Hơi nóng mang theo mùi lá chuối lan từ bếp ra hiên.
Khải ngồi buộc từng gói xôi bằng sợi lạt. Anh hỏi mẹ có nhớ vị xôi ông Lẫm bán không.
“Xôi đậu với muối mè thôi,” bà nói. “Người đói ăn thì thấy ngon.”
“Mẹ còn nhớ mặt ông ấy?”
Bà lắc đầu. “Có thể mẹ từng nhìn thấy. Giờ chỉ nhớ cái nón với đôi thúng.”
Khải không cố hỏi thêm. Người bán xôi đã ở trong ký ức của mỗi người bằng một mẩu khác nhau. Bà Nhàn giữ lời từ biệt chưa chắc có thật. Ông Trác giữ tin báo về một cái chết không rõ nguồn. Bà Mùi giữ chiếc quang gánh sau lũ. Mẹ anh giữ dòng chữ trong cuốn sổ. Không ai có đủ một con người hoàn chỉnh để trao lại cho anh.
Sau bữa sáng, Khải dẫn An ra thăm mộ cha. Nghĩa trang nằm trên doi cát sau xóm, quanh rìa trồng phi lao chắn gió. Hai bố con nhổ cỏ, lau bụi trên bia rồi đặt một gói xôi trước tấm ảnh men đã bạc màu.
“Ông nội thích ăn xôi hả bố?” An hỏi.
“Bố không biết.”
“Vậy sao mình mang cho ông?”
Khải nhìn gương mặt nghiêm của cha trong ảnh. “Vì ông từng mua một gói cho bố lúc bố bị ốm.”
An ngồi xổm cạnh mộ. “Người bán xôi đâu?”
“Không ai biết.”
“Ông ấy có nhớ bố không?”
Khải phủi cát khỏi mép bia. “Bố nhớ ông ấy là được.”
Trên đường xuống đồi, An nắm ngón tay cha, kể về viên bi xanh nó sẽ mang lên thành phố. Tiếng phi lao rì rào sau lưng giống mưa vọng từ xa. Khải nghe mà không lẫn nó với tiếng rao.
Tám giờ, cả nhà chất hành lý lên xe. An ôm bà nội, hứa Tết sẽ về. Thu ngồi ghế sau giữ các gói xôi. Bà Hòa đứng ngoài cổng, một tay giữ nón khỏi gió.
Trước khi lên xe, Khải hỏi mẹ có muốn lên thành phố ở vài tháng không. Bà bảo qua mùa lạc sẽ tính. Lần đầu anh không coi câu trả lời ấy là chuyện có thể để sang năm.
“Con sẽ gọi lại cuối tuần,” anh nói.
“Đừng chỉ hỏi tiền thuốc.”
Khải cười. “Vâng.”
Xe đi hết con ngõ rồi rẽ ra đường huyện. Trong gương chiếu hậu, bà Nhàn đang quét sân, ông Trác phơi lưới dưới cây bàng. Bà Hòa vẫn đứng trước cổng cho đến khi căn nhà khuất sau hàng keo.
Không có người gánh hàng trên đường.
Sáng đầu tiên ở thành phố, Khải tỉnh lúc bốn giờ bốn mươi sáu. Căn hộ tối, điều hòa chạy nhẹ. Ngoài cửa kính, xe giao hàng đang lùi dưới sân, phát tiếng báo đều. Thang máy mở rồi đóng ngoài hành lang.
Khải nằm nghe đến khi trời sáng.
Không ai rao xôi.
Những sáng sau cũng vậy. Thu đưa An trở lại trường, còn Khải đi làm. Gói xôi cuối cùng bà Hòa gửi theo được cả nhà hấp lại vào cuối tuần. An kể chuyện cây khế, hố bắn bi và tiếng gà ở quê. Trong ký ức của thằng bé, người bán xôi không tồn tại.
Một tối, Khải gọi cho mẹ. Anh hỏi mái bếp còn dột không, giá lạc tuần này thế nào và chân bà có đau khi trở trời. Hai mẹ con nói chuyện lâu hơn những cuộc gọi trước. Gần lúc cúp máy, Khải mới hỏi xóm còn nghe tiếng rao không.
“Không,” bà Hòa đáp. “Từ hôm các con đi, sáng nào cũng yên.”
Vài tuần sau, Khải tỉnh giữa lúc chợp sáng. Đồng hồ vẫn chỉ giờ tiếng rao từng đi qua xóm. Anh cố nhớ cách người đàn ông kéo dài chữ “nóng”, nhưng âm điệu chỉ còn là một đường mỏng trong đầu.
Anh không cố giữ nó lại. Anh nhớ gói xôi bọc lá chuối, dòng nợ đã trả trong cuốn sổ và người gánh hàng từng dừng trước cổng khi nước sông sắp tràn đê. Chừng đó đủ để ông Lẫm không chìm hẳn vào quên lãng.
Ngoài đường, thành phố bắt đầu một ngày mới. Khải kéo chăn cho con rồi ngủ tiếp.
