Bà ngoại của Sang và Mai đã chết được hơn chín tiếng khi điện thoại của Mai rung lên, màn hình hiện chữ BÀ.
Chiếc điện thoại cục gạch của bà đang nằm cạnh quan tài.
Pin và sim của nó đã được tháo ra từ chiều.
Cuối tháng Mười Một năm 2017, xe khách đang bò qua con đèo phủ sương. Đồng hồ trên bảng điều khiển chỉ 1 giờ 17 phút sáng. Mai ngồi sát cửa kính, điện thoại rung trong tay. Màn hình hiện chữ BÀ.
Sang nhìn dãy số rồi giữ cổ tay em.
“Đừng nghe.”
“Nhỡ cậu Páo cầm máy của bà?”
Cuộc gọi tắt, sau đó tới lần thứ hai. Mai gạt nút nhận.
“A lô?”
Tiếng rè lọt qua loa. Ba tiếng cộc vang lên, khô và rỗng như móng tay gõ vào mặt dưới tấm ván.
Một giọng già cất lên:
“May...”
Mai run môi. “Cháu đây.”
“Đừng để nó biết tên anh mày.”
Cuộc gọi ngắt.
Mai nhìn Sang. “Bà gọi em là May.”
Nu và May là hai cái tên bà đặt khi nuôi họ ở bản. Bà không ghi chúng vào giấy tờ, cũng không gọi trước người lạ. Tám năm rồi Sang chưa nghe ai dùng lại.
Anh gọi lại. Tổng đài báo thuê bao không liên lạc được. Điện thoại không có một vạch sóng.
“Bà mất lúc bốn giờ mười chiều,” Mai nói.
Sang tắt màn hình. “Về nhà rồi hỏi.”
Cậu Páo đón họ ở ngã ba lúc gần bốn giờ. Khi nghe chuyện cuộc gọi, cậu không tỏ vẻ ngạc nhiên.
“Bà gọi cháu là Mai hay May?” cậu hỏi.
“May.”
Cậu lấy trong túi áo hai cục pin. Một cục quấn băng dính bạc, đúng viên pin bà vẫn buộc vào điện thoại bằng sợi chun.
“Máy ở đâu?” Sang hỏi.
“Trong hòm của bà. Sim cũng tháo rồi.”
“Vậy ai gọi?”
Cậu Páo nhìn con đường vào bản. “Về nhà đừng nói hai tên kia. Có nghe gọi cũng đừng đáp.”
Nhà bà nằm tách khỏi cụm nhà chính. Phần buồng ngủ kê trên những cột đá ở lưng dốc, để lại một khoảng tối thấp dưới sàn. Hồi nhỏ Sang từng cúi tìm viên bi dưới đó. Bà kéo anh dậy, đóng kín tấm ván che và cấm hai đứa quay lại.
Ký ức ấy trở về khi anh bước vào sân tang.
Quan tài đặt giữa gian chính. Mai quỳ xuống, khóc gọi bà bằng tiếng Mông rồi buột miệng:
“Bà ơi, cháu về rồi.”
Ngọn đèn dầu bên quan tài lụi xuống.
Cậu Páo kéo Mai ngồi thẳng. “Từ giờ cháu là Mai. Ai gọi tên kia thì đừng trả lời.”
Những người ngồi quanh vách đều cúi mặt. Không ai hỏi cậu đang nói tới ai.
Trời sáng dần sau dãy núi, nhưng gian buồng của bà vẫn tối. Người trong họ mang nước nóng vào lau lại sàn, tránh riêng ba tấm ván cạnh chân giường. Một bà thím rắc tro bếp dọc khe gỗ rồi phủ chiếu lên trên. Sang hỏi để làm gì, bà chỉ bảo nhà cũ hay có kiến.
Khi khách viếng đông hơn, Mai ngồi cạnh quan tài nhận từng nén hương. Sang phụ bê ghế, đun nước. Anh cố để mình bận rộn, nhưng thỉnh thoảng vẫn nghe ba tiếng cộc từ dưới nền. Lần nào cũng vậy, tiếng đầu ở cuối buồng, tiếng thứ hai tiến gần vách, tiếng cuối dừng ngay dưới chỗ Mai ngồi.
Không ai trong bản tỏ ra nghe thấy. Chỉ cậu Páo đổi vị trí chiếc ghế của Mai sau mỗi lần tiếng động xuất hiện.
Một ông bác già kéo Sang ra sân, dúi vào tay anh chén rượu. Ông hỏi cuộc sống dưới thành phố rồi nhắc rằng bà vẫn chờ hai anh em về ăn Tết. Sang vừa định kể cuộc gọi trên xe thì ông bác siết cổ tay anh.
“Người chết có thương con cháu cũng không gọi chúng về ban đêm,” ông nói. “Nếu nghe giọng quen ở chỗ không nhìn thấy mặt, cứ coi như mình chưa nghe.”
Nói xong, ông quay đi. Sang nhìn quanh sân. Dưới chân cột nhà, lớp đất ẩm có một đường lõm dài, như thứ gì vừa bò từ bìa rừng vào khoảng tối dưới sàn.
Gần trưa, Sang vào buồng bà tìm chiếc điện thoại.
Hòm gỗ đặt dưới chân giường. Chiếc máy cục gạch nằm trong túi nylon, sợi chun đỏ quấn quanh lớp vỏ xám. Sang mở nắp sau. Khoang pin và khe sim đều trống.
Cậu Páo đứng ở cửa.
“Ba hôm trước bà dặn cậu tháo pin với sim ngay khi bà mất,” cậu nói. “Bà còn dặn nếu máy gọi được thì đừng để người nghe ở lại nhà này qua đêm.”
“Tại sao cậu vẫn đón chúng cháu?”
“Hai đứa đã tới đầu bản.”
Sang cầm chiếc máy lên. “Bà biết chuyện gì sẽ xảy ra?”
Cậu Páo nhìn xuống sàn. “Bà biết thứ dưới nhà đã học được giọng bà.”
Một tiếng va mạnh vang ngay dưới chân giường. Chiếc bát men trên kệ rung lên. Sau đó, vật gì đó cào mặt dưới tấm ván, kéo chậm về phía Sang.
Anh cúi nhìn khe sàn.
Cậu Páo chộp vai anh. “Đừng nhìn xuống.”
“Chuột thôi.”
“Cứ coi là chuột.”
Tiếng cào dừng dưới bàn chân Sang.
Chiếc điện thoại không pin trong tay anh sáng màn hình. Danh bạ chỉ hiện một mục duy nhất: NU.
Từ dưới nền, giọng bà gọi khẽ:
“Nu, cúi xuống với bà.”
Sang cắn chặt răng, không đáp.